Die Zeit

Wieviel Uhr ist es? - Która jest godzina?

Um wie viel Uhr ... ? - O której godzinie ... ?

Zacznijmy od pełnych godzin:

7:00 - sieben Uhr - siódma godzina
12:00 - zwanzig Uhr - dwunasta godzina
13:00 - dreizehn Uhr - trzynasta godzina = ein Uhr - pierwsza godzina
19:00 - neunzig Uhr - dziewiętnasta godzina = sieben Uhr - siódma godzina
20:00 - zwanzig Uhr - dwudziesta godzista = acht Uhr - ósma godzina

Teraz zwróćmy uwagę na minuty:

6:05 - sechs Uhr fünf - szósta godzina pięć (w domyśle: minut)
7:10 - sieben Uhr zehn - siódma godzina dziesięć
8:15 - acht Uhr fünfzehn - ósma godzina piętnaście
9:30 - neun Uhr dreißig - dziewiąta godzina trzydzieści
10:40 - zehn Uhr vierzig - dziesiąta godzina czterdzieści
11:53 - elf Uhr dreiundfünfzig - jedenasta godzina pięćdziesiąttrzy
12:50 - zwölf Uhr fünfzig - dwunasta godzina pięćdziesiąt
13:15 - dreizehn Uhr fünfzehn - trzynasta godzina pietnaście

Mona też inaczej określić dany czas:

nach - po

6:05 - fünf nach sechs - pięć po szóstej
7:10 - zehn nach sieben - dziesięć po siódmej
8:15 - fünfzehn nach acht - piętnaście po ósmej

halb - wpół

9:30 - halb zehn - wpół do dziesiątej

vor - przed

10:40 - zwanzig vor elf - dwanaście (minut) przed jedenastą
11:52 - acht vor zwölf - osiem przed dwunastą
12:50 - zehn vor dreizehn/ ein - dziesięć przed trzynastą/ pierwszą

das Viertel - kwadrans

13:15 - Viertel nach dreizehn/ eins - kwadrans po trzynastej/ pierwszej
14:45 - Viertel vor vierzehn/ zwei - kwadrans przed czternasą/ drugą

Tryb rozkazujący

Filu chcę żebyś był moim trenerem. Powiedź co mam robić bym mógł stać się superbohaterem.

Schlafen -> Schlaf I en -> Schlaf

odcinamy końcówkę -en

Infinitiv                 du   - en                        ihr  - en   +t                Sie  +en + Sie
bezokolicznik               ty                                                   wy                                              Pan/Pani (zwrot grzecznościowy)

ze ,,zwykłym'' czasownikiem
schlafen                Schlaf gut!                         Schlaft gut!                        Schlafen Sie gut!
spać                     Śpij dobrze!                       Śpijcie dobrze!                    Niech Państwo dobrze śpią!
trinken                 Trink Wasser!                    Trinkt Wasser!                  Trinken Sie Wasser!
pić                       Pij wodę!                            Pijcie wodę!                        Niech Pańswo pija wodą!
haben                  Hab keine Angst!                Habt keine Angst!              Haben Sie keine Angst!
mieć                    Nie bój się!                         Nie bójcie się!                     Niech Pańswo sie nie boją!

z czasownikiem rozdzielnie złożonym
aufstehen             Steh schnell auf!                  Steht schnell auf!                Stehen Sie schnell auf!
wstawać              Wstań szybko!                     Wstawajcie szybko!            Niech Państwo szybko wstaną!
zuruckkommen    Komm punktlich zuruck!     Kommt punktlich zuruck!   Kommen Sie punktlich zuruck!
wrócić                 Wróć punktualnie!                Wróćcie punktualnie!       Niech Państwo wrócą punktualnie!

czasowniki ,,wyjątki''
sein                     Sei hart!                              Seid hart!                          Seien Sie hart!
być                     Bądź twardy!                       Bądźcie twardzi!                Niech Państowo będą silni!
nehmen               Nimm diese Sache!             Nimmt diese Sache!           Nehmen Sie diese Sache!
brać                    Weź tę rzecz!                      Weźcie tę rzecz!                  Niech Państwo wezmą tę rzecz!
essen                  Iss mehr Obst!                    Isst mehr Obst!                  Essen Sie mehr Obst!
jeść                    Jedz dużo owoców!             Jedzcie dużo owoców!    Niech Pańswo jedzą dużo owoców!

Przyimki z celownikiem (Dativ) oraz przyimki z biernikiem (Akkusativ)

Oh, no! - o nie!

Nie chce ani grama gramatyki! Ja tylko chce tańczyć! Uczyłam już się...

Kiedyś musiało do tego dojść. Dziś poruszymy temat przyimka.

Przyimek cz. 1

Przyimek występuje zawsze razem z rzeczownikiem lub zaimkiem.

Przyimki łączą się: 

• tylko z celownikiem Dativ (aus, bei, mit, nach, von, zu,  außer, gegenüber)
• tylko z biernikiem Akkusativ (für, durch, gegen - ohne, um, entlang)
• z celownikiem lub biernikiem (an, auf, in, neben, vor, hinter, über, unter, zwischen)

Dziś zajmiemy się tylko tymi 2 pierwszymi. 


Przyimki z celownikiem (Dativ):

• aus             z                                           np. aus der Schule
• bei              przy/ u/koło                          np. bei seinen Eltern
• mit              z (kimś, czymś)                     np. mit meinem Freund
• nach           po, do                                   np. nach dem Unterricht
• von             od                                         np. von ihr
• zu               do                                         np. zur Oma
• außer         oprócz                                  np. außer dir
• gegenüber naprzeciwko/ w stosunku do  np. gegenüber dem Kiosk

Przyimki z biernikiem (Akkusativ):

• für             dla                                          np. für den Vater
• durch         przez                                      np. durch den Wald
• gegen        przeciw                                   np. gegen deinen Vorschlag
• ohne          bez                                          np. ohne deine Hilfe
• um             o/wokół                                   np. um 13 Uhr
• entlang      wzdłuż                                    np. die Strasse entlang

Czy tylko ja uczyłam się śpiewać większość przyimków?

aus, bei, mit - nach, von, zu - für, durch, gegen - ohne, um


By układać zdania z tymi przymiotnikami musimy najpierw poznać rodzajnik rzeczownika, który wkorzystamy w zdaniu.

Np.

Ich tanze immer              mit (Dativ - celownik) + mein Freund (der -rodzaj męski)          Stitch.

Sprawdzamy w tabelce rodzaj męski w dativie. (der -> dem)

Ich tanze immer mit meinem Freund Stitch.

Np. 

Er singt     für (Akkusativ - biernik) + diese Leute (die - liczba mnoga).

Sprawdzamy w tabelce liczbę mnogą w akkusativie. (die -> die) 

Er singt für diese Leute. 

Nie pamiętasz jaki jest rodzajnik w danym przypadku? Masz 2 możliwości:
nauczyć się tabelki (jesli chodzi o ułożenie  : Nom., Gen., Akk. i Dat.) tej powyżej lub tej poniżej   (ułożenie przypadków: Nom., Gen., Akk. i Dat.)

A oto mój sposób (! jeśli chodzi o ułożenie: Nom., Gen., Akk. i Dat.) na zapamiątanie tabelki.

Ten sposób to połączenie głownych zasad 2 gier: memory i szachów.

Gra memory polega na odnajdowaniu par takich samych kart. U nas odpowiednikiem tego jest rodzajnik (der, die, das, des, dem, den - każdy w odpowiednik kolorze). (! mamy 2 pary die i der).

Jeśli chodzi o szachy, to wiemy, że każdej figurze przypisane jest odpowiednie pole startowe ( np. goniec nie może stać na polu należącym do królowej - królowa zawsze stoi na e1 lub e8 (figury białe, czarne)).  

W ułożeniu Nom., Gen., Dat. i Akk. możemy zauważyć pewne zależności. 

Np.

• gdy połączymy wszystkie die wyjdzie nam czworobok
• rodzaj męski ma w środku  (w genitivie i dativie) des i dem tak samo jak rodzaj nijaki
•  rodzaj nijaki ma na początku (nominativ) i na samym końcu (akkusativ) rodzajnik das, czyli rodzajnik wyjściowy 
• tak samo ma rodzajnik żeński (die) (na początku i końcu)
• liczba mnoga (Plural) różni się tylko rodzajnikiem den od rodzaju żeńskiego (patrz: kolumna Femininum i Plural)
• tylko rodzaj męski i liczba mnoga mają rodzajnik den, który jest ułożony w akkusativie w rodzaju męskim, a w dativie w liczbie mnogiej

Teraz twoja kolej!

Praca domowa na dziś.

1. Przerysuj moją takbelkę na karkę papieru ( pokoloruj ją według powyższego schematu). Ważne by była kolorowa, gdzyż to z niej będziesz się uczył/uczyła - będzie Ci służyła jako wzór.
2. Przeczytaj podpunkty zamieszczone powyżej jeszcze raz (,ale napierw zrób tabelkę na oddzielnej kartce!)
3. A teraz z pamięci wpisz w odpowiednie pola rodzajniki
4. Nie udało się wypełnić całej tabelki poprawnie? Runda nr. 2 (rysujemy tabelkę na innej kartce i wypełniamy ją rodzajnikami) I tak, aż do skutku.

Powodzenia!

Gdy rodzajnika brak...

- Dziś dowiemy się ...

- , że gramatyka jest głupia!

- ... ,kiedy nie piszemy rodzajnika.

Sytuacje, gdy rodzajnika nie ma.

imiona,                                                                  Peter, Michael, Wendy 

nazwiska,                                                              Darling 

tytuły                                                                     Herr Darling, Frau Darling

państwa,*                                                               Großbritannien (Wielka Brytania)

miasta,                                                                   London, Warschau ( Warszawa)

regiony                                                                   Bayern ( Bawaria) 

określenia:

narodowości,                                                         Sie ist Britin. (ona jest Brytyjką)

wyznania,                                                               Sie ist Katolik. (ona jest katoliczką)

zawodu                                                                   Sie ist Ärztin. (ona jest lekarką)

przedmioty szkolne                                               Mathematik (matematyka)

pojęcia abstakcyjne                                              Mut (odwaga)

substancje                                                             Wasser ( woda) , Sand ( piasek), Mehl ( mąka)

rzeczowniki po nazwie własnej w dopełniaczu     Großbritannien  Hauptstadt (stolica Wielkiej Brytanii)
rzeczowniki po przyimku ohne,                            der Pirat ohen Auge (pirat bez oka)

rzeczowniki w dużych wyliczeniach,                     Er hat Katze, Hund, Fisch und Papagei.

rzeczowniki ze wskazaną ilością                          zwei Brüder (dwaj bracia)

lub numerem porządkowym                                 zweite Stern ( druga gwiazda), 25 Seite (25 strona)

                       

* wyjątki: die USA, die Slowakei, die Turkey, der Iran, der Vatikan

Niektóre nazwy rzek, jezior, mórz i pasm górskich mają rodzajniki.

                                            

Homonyme - Homonimy

Homonimy! Co????

Myślę,że ten temat was zainteresuje.

Homonimy to wyrazy jednakowo brzmiące o różnych znaczeniach.

die Bank - ławka
die Bank - bank

das Band - wstążka, tasiemka
der Band - tom

der Junge - chłopiec
das Junge - młode (młody osobnik)

das Tor - brama, bramka
der Tor - prostak, głupiec

der Kunde - klient
die Kunde - wieść, wiadomość

der Kiefer - szczeka
die Kiefer - sosna

der Tau - rosa
das Tau - lina

Coś co ma ,aż  4 znaczenia:

der Weise - mędrzec
die Weise - sierota
die Weise - sposób
die Weise - melodia

 coś co mnie zdziwiło:

die Mutter - matka
die Mutter - śrubka, nekrętka

 i coś co do tej pory mnie się myli:

der See - jezioro
die See - morze

To tylko szczypta homonimów w języku niemieckim, ale tych najcześciej spotykanych. Tschüs.

Die Modalverben - czasowniki modalne

Dziś omówimy czasowniki modalne.

A cóż to?

Czasowniki modalne, czyli czasowniki posiłkowe trybu. Określają one sposób (Modus) realizacji danej czynności. 



Wyróżniamy 6 czasowników modalnych:

• wollen (chcieć)
• sollen (mieć powinność)
• können (móc, umieć, potrafić)
• mögen (lubić, chceć, pragnąć czegoś)
• müssen (musieć)
• dürfen (mieć pozwolenie)

Ach, to brzmi wspaniale! Nie mogę się doczekać!

Dobrze... A, więc zaczynajmy.

 Czasowniki te występują zazwyczaj z bezokolicznikiem innego czasownika. Razem te 2 czasownki (modalny i bezokolicznik) tworza orzeczenie zdania.

Bezokolicznk ,,wyrzucamy'' na koniec zdania.

W zdaniu oznajmującym:

Podmiot + czasownik modalny + ...+ bezokolcznik.

W zdaniu pytającym:

Czasownik modalny + podmiot + ...+ bezokolcznik.

• wollen

Ich will eine Geburtstagstorte backen. - Chcę upiec tort urodzinowy
Sie will morgen auf den Wald gehen. - Ona chce pójść jutro do lasu.
Wollt ihr mich ein rosa Kleid nähen? - Chcecie mi uszyć sukienkę.

• sollen

Ich soll Prinzessin sein. - Podobno jestem księżniczką.
Ich soll mehr Beeren sammeln. - Powinnam nazbierać więcej jagód.
Soll er uns helfen? - Powinien nam pomóc?

• können

Aurora kann singen - Aurora potrafi śpiewać.
Sie können zaubern. - One potrafią czarować.

Kannst du Prinzessin zum Tanz auffordern ? - Możesz zaprosić księżniczkę do tańca?

• mögen  (ich mag - lubię; ich möchte - chcę)

Ich mag tanzen. - Lubię tańczyć.
Sie möchte aus einem Traum aufwachen. -  Ona chce obudzić się ze snu.
Magst du Musik hören? - Lubisz słuchać muzyki.

• müssen

Ich muss mein Haus aufräumen. - Muszę posprzątać mój dom.
Er muss Aurora küssen. - On musi pocałować Aurorę.
Musst du schon gehen. - Musisz już iść?

• dürfen

Ihr dürft unsere Freunde sein. - Możecie/wolno wam być naszymi przyjaciółmi.
Darfst du nicht Unbekannter sprechen? - Nie wolno ci rozmawiać z nieznajomym?
Dürfen wir abschließen? - Możemy już kończyć? 

Das Indefinitpronomen ,,man'' - Zaimek nieokreślony ,,man''

 

No nie da się

Znowu natkneliśy się na ,,pień'' lub potkeliśmy o ,,kamień'' jakim jest przesłodka gramatyka.

I znowu idziemy na łatwizne. Łatwe tematy górą!!!

Zaimek nieokreślony - ,,Man''

Stosujemy go, gdy podmiotem w zdaniu nie jest konkretna osoba, lecz ktoś kogo nie znamy, ktoś nieokreślony. Man zastepuje podmiot,więc wystepuje na pierwszym miejscu.

,,Man'' nie tłumaczymy lub określamy za pomocą polskiego ,,się'' (w 3 os. lp.)


Zaglądamy do tabelki z wybranym czasownikiem

np.

ich habe                                                                                           wir haben

du hast                                                                                             ihr habt

er/sie/es hat <- to jest 3 os. lp.                                                       Sie/sie haben





i układamy z nim zdanie:

Man + 3 os. lp. + dalsza część zdania

       np. Man liest hier Deutsch. -  Czyta się tutaj po niemecku
      Man kann hier Musik hören. - Można słuchać tu muzyki.
      Man kann  Natur bewundern. - Można podziwiać przyrodę.





A co zrobić jeśli coś już stoi na początku? Gdzie wtedy znajduje się ,,man''?

Już wyjaśniam

Początek + 3 os. lp. + man + dalsza część zdania

np. Im Frühling pflanzt man viele Blumen . - Na wiosnę sadzi się wiele kwiatów.
      Dort springt man viel. - Tam dużo się skacze.
      Im Wald kann man fehlgehen  . - W lesie można zabłądzić.

      Im Winter halt man Winterschlaf. - Zimą zapada się w sen zimowy.

Bambi, ale zające tego nie robią prawda?

Das Ordnungszahlen - Liczebniki porządkowe

NIEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEE! PROSZE WYPUŚĆCIE MNIE STĄD!

 Cóż to za hałasy? Och, tak, to był tylko koszmar senny.

/O nie moja droga koszmar dopiero się zacznie. HE HE HE!/

A tak na serio to temat prosty i przyjemy ( w jakimś sensie).

Das Ordnungszahlen, czyli liczebniki porządkowe

Liczebniki porządkowe od 1 -19 tworzy sie przez dodanie do liczebnika głownego końcówki - te.

np. 2.zwei -> zweite

     6.sechs -> sechste

     10.zehn -> zehnte

     14.vierzehn - > vierzehnte

     19.neunzehn - > neunzehte

Liczebniki porządkowe od 20 - ...   tworzy sie przez dodanie do liczebnika głownego końcówki - ste.

np. 20.zwanzig - > zwanzigste

      75.fünfundsiebzig ->  fünfundsiebzigste

      81.einundachtzig ->  einundachtzigste

      94.vierundneunzig - > vierundneunzigste

      

Oczywiście są wyjatki..., ale tylko 3.

Zapamiętaj!

1.eins - erste

3.drei - dritte

8.acht - achte

Przed liczebnikami porządkowymi stawiamy:

• rodzajnik określony: der vierte, die achte, das siebte
• zaimek dzierżawczy: ihrer dritter Ball, meine vierte Schwester, dein  erstes Halsband, 
• zeimek wskazujący:dieser achter Welpe,diese erste Freundin, dieses erstes Geschenk

Zastosowanie

Zdobytą dziś wiedze zastosujemy:

• do określenia stulecia np. im vierzenhnten Jahrhundert
• do oznaczenia dnia miesiaca np. der erste August, am dritte September
• w połaczeniu z imionami władców np. Chaps der Vierte

 

Der Konzessivsatz - zdania przyzwalające

Der Konzessivsatz to zdania przyzwalające. Nie mam pojęcia dlaczego się tak nazywają, ale zaraz wytłumaczę na czym one polegają.

                                                     
                                                                       ...........???
Spójniki:

• obwohl (chociaż , jakkolwiek, mimo iż)
• trotzdem (mimo to)

Zdania przyzwalające odpowiadaja na pytanie

Trotzdem welcher Bedingung?  
Mimo czego?

np:

Połączmy te dwa zdania:


Er hat groß Schloß.
Er ist unglücklich.


Er hat groß Schloß, trotzdem ist er unglücklich.

On ma duży zamek, mimo to jest nieszczęśliwy.

trotzdem  1 cz. - drugim miejscu, 2 cz. - (też) na drugim miejscu


lub

Er ist unglücklich, obwohl er groß Schloß hat.

On jest nieszczęśliwy, chociaż  wielki zamek ma.

obwohl  czasowniki są możliwie jak najdalej od siebie (w 1 cz. jest oczywiście na drugim miejscu, w 2 zaś na ostatnim.


Obwohl er groß Schloß hat, ist er unglücklich.

Chociaż on  wielki zamek ma , jest nieszczęśliwy.

Obwohl  (na początku zdania)
czasowniki się ,,przytulają''  (stoją po dwóch stronach przecinka)

Czy wygladam jakbym był nieszczęśliwy??

Zaimek nieosobowy ,,es'' - Das unpersönliche Pronomen ,,es''

     Nigdy się od niej nie uwolnię.

Ach... ta gramatyka ;)

Zaimka  es  używamy, gdy podmiot nie jest bliżej znany i nie występuje osoba dziąłająca.


Zaimek pełni także wiele innych funkcji:

• oznacza 3 osobę liczby pojedyńczej rodzaju nijakiego

np. das Pferd ist wild. - ten koń jest dziki
       Es ist wild - on jest dziki

• występuje przy czasownikach nieosobowych wyrażających stan pogody

np. es regnet. - pada deszcz
      es schneit - pada śnieg
      es blitzt - błyska się
      es donnert - grzmi

• występuje przy czasownikach nieosobowych, zastępując podmiot

np. es ist kalt - jest zimno
      es ist dunkel - jest ciemno

• w wyrażeniach i zwrotach (es ist, es gibt)

np. es tut mir Leid - przykro mi
      es geht mir gut - u mnie wszystko dobrze
      es gefällt mir gut - podoba mi się
      warum geht es hier? - o co tutaj chodzi?